DE NIEUWE MENSELIJKE AGENDA

Gerelateerde afbeelding

In september 1520 had de ziekte de Vallei van Mexico bereikt en in oktober arriveerde ze bij de poorten van de Aztekenhoofdstad Tenochtitlan, een schitterende metropolis met 250.000 inwoners. Binnen twee maanden was minstens een derde van de inwoners dood, onder wie de Azteekse keizer Cuitláhuac. In maart 1520, toen de Spaanse vloot arriveerde, had Mexico nog 22 miljoen inwoners, in december waren er nog maar 14 miljoen in leven. En het pokkenvirus was nog maar de eerste klap. Terwijl de nieuwe Spaanse meesters druk bezig waren zich te verrijken en de inlanders uit te buiten, werd Mexico overspoeld door dodelijke golven griep, mazelen en andere infectieziekten, de een na de ander, tot de bevolking in 1580 onder de twee miljoen was gezakt.9 Twee eeuwen later, op 18 januari 1778, zette de Britse ontdekkingsreiziger James Cook voet aan wal in Hawaï. De Hawaïaanse eilanden waren dichtbevolkt met een half miljoen mensen, die volkomen afgezonderd van Europa en Amerika leefden en dus nooit waren blootgesteld aan Europese en Amerikaanse ziekten. Kapitein Cook en zijn mannen introduceerden de eerste uitheemse kantoor huren amsterdam ziektekiemen in Hawaï, in de vorm van griep, tuberculose en syfilis. Latere Europese bezoekers voegden daar nog tyfus en pokken aan toe. In 1853 waren er nog maar 70.000 Hawaïanen in leven.10 Epidemieën bleven tot ver in de twintigste eeuw tientallen miljoenen slachtoffers maken. In januari 1918 begonnen soldaten in de Noord-Franse loopgraven bij duizenden te sterven aan een uitzonderlijk virulent griepvirus dat de bijnaam ‘Spaanse griep’ kreeg. De frontlinie was het eindpunt van het meest efficiënte mondiale bevoorradingsnetwerk dat de wereld ooit had gekend. Soldaten en munitie werden in groten getale aangevoerd vanuit Groot-Brittannië, de vs, India en Australië. Er werd olie gestuurd vanuit het Midden-Oosten, graan en vlees vanuit Argentinië, rubber vanuit Maleisië en koper vanuit Congo. In ruil daarvoor kregen ze allemaal Spaanse griep. Binnen een paar maanden tijd had ongeveer een half miljard mensen – een derde van de hele wereldbevolking – het virus te pakken. In India doodde het vijf procent van de bevolking (vijftien miljoen mensen). Op het eiland Tahiti stierf veertien procent. Op Samoa twintig procent. In de kopermijnen van Congo kwam een op de vijf arbeiders om. In totaal kostte de kantoor huren rottrerdam pandemie in nog geen jaar tijd tussen de vijftig en honderd miljoen mensenlevens. In de Eerste Wereldoorlog sneuvelden tussen 1914 en 1918 veertig miljoen mensen.